Actieplan voor beter leesbegrip en meer leesmotivatie

Nieuws in de klas onderschrijft het actieplan van de Taalraad en de Taalunie om het begrijpend lezen van basisschoolleerlingen te verbeteren. Het gebruik van rijke betekenisvolle teksten zoals nieuwsartikelen stimuleert de leesmotivatie en betrokkenheid bij het lezen. Het vergroot de woordenschat en verbetert het begrijpend lezen bij leerlingen.

Hoe kan het niveau van begrijpend lezen van Vlaamse en Nederlandse basisschoolleerlingen worden verhoogd? En hoe krijgen Nederlandse en Vlaamse leerlingen meer plezier in en betrokkenheid bij het lezen? In opdracht van de Vlaamse en Nederlandse ministers van Onderwijs en Cultuur hebben de Taalunie en de Taalraad aanbevelingen gedaan om het leesbegrip en de leesmotivatie van basisschoolleerlingen in Nederland en Vlaanderen te vergroten. Deze aanbevelingen zijn terug te lezen in Effectief onderwijs in begrijpend lezen. Acties voor beter leesbegrip en meer leesmotivatie.

Naast mediawijsheid en burgerschap is taalvaardigheid is een van de drie speerpunten rond het educatiebeleid van Nieuws in de klas.

Chris van Hall, manager Nieuws in de klas: “Het is belangrijk dat leesbegrip ruim aandacht krijgt in het onderwijs door het aanbieden van een rijke leesomgeving. De diversiteit in het aanbod van fictie en informatieve teksten in verschillende genres kan voor leerlingen het verschil maken.”

Aanleiding voor het actieplan zijn de laatste PIRLS metingen. PIRLS staat voor voor Progress in Reading International Literacy Study en is een internationaal vergelijkend onderzoek naar de vaardigheid in begrijpend lezen bij basisschoolleerlingen na vier jaar leesonderwijs. Vlaanderen zakte flink op de internationale ranglijst en de betrokkenheid bij lezen en het leesplezier van Nederlandse 10-jarigen is vergeleken met andere deelnemende landen zeer laag. Ook de resultaten van het o.a het laatste PISA- onderzoek laten zien dat er reden is tot zorg.

In onze 21e-eeuwse gedigitaliseerde samenleving wordt een dusdanig groot beroep gedaan op het verwerken van informatie en het verwerven van kennis, dat begrijpend lezen noodzakelijk is om succesvol te participeren.

De aanbevelingen uit het actieplan van de Taalunie en de Taalraad zijn geformuleerd rond vijf kernthema’s.

    • werk vanuit urgentiebesef;
    • werk met een taal- leesbeleid;
  • werk met effectieve vakdidactiek;
  • werk aan leesmotivatie;
  • geef formatieve feedback.

Educatieve uitgevers worden gestimuleerd gebruik te maken van rijke teksten in methodes, omdat dat leerlingen meer motiveert om meer te lezen.

Chris van Hall: “Wij stimuleren het gebruik van authentieke nieuwsbronnen in het onderwijs. Onder onze partners zijn educatieve uitgevers die steeds meer onze kosteloze Nieuwsservice inzetten bij de ontwikkeling van hun educatiemateriaal. Van docenten krijgen we de terugkoppeling dat leerlingen het prettig vinden dat de actualiteit in teksten terugkomt bij taalopdrachten.”

Het actieplan illustreert de kernthema’s in een ideaal scenario. Het taal- en leesbeleid wordt gedragen door het hele schoolteam. De leerlingen ontwikkelen hun leesvaardigheid in een rijke leesomgeving met een gevarieerd, passend en kwalitatief en hoogwaardig aanbod van rijke teksten in schoolboeken. Krantenartikelen, fictie- en non-fictieboeken, tijdschriften, strips etc. Zij krijgen hulp bij het vinden van uitdagende teksten die bij hun leeftijd, ontwikkeling en interesse passen, zowel op school als buiten school.

Effectieve vakdidactiek helpt hierbij. Het actieplan noemt vijf didactische sleutels om in te zetten in de lessen.

  • Functionaliteit: Geef leerlingen betekenisvolle en uitdagende begrijpend-leesopdrachten, en laat ze lezen om een concreet doel te bereiken dat aansluit bij hun interesse.
  • Interactie: Om tot beter tekstbegrip te komen is het van belang om diepgaande gesprekken over de teksten te hebben. Ook schrijven over teksten leidt tot een dieper begrip.
  • Strategie-instructie: Leer leerlingen om zelfstandig leesstrategie├źn toe te passen.
  • Leesmotivatie: Laat leerlingen zelf teksten kiezen.
  • Transfer: Voor de leeskilometers is het van belang dat leerlingen ook in andere vakken en buiten school lezen.

Chris van Hall: “De vijf didactische sleutels die in het actieplan worden genoemd sluiten naadloos aan op lessen met nieuwsartikelen. Met de kosteloze nieuwsservice kunnen docenten en leerkrachten het hele jaar door gebruik maken van de actualiteit. Het gratis lesmateriaal dat hierbij aangeboden wordt is direct te gebruiken in de les. De Nieuwsservice kan effectief worden ingezet bij taalonderwijs, mediawijsheid en burgerschap”.

 

Nieuwsbrief